Heeft de menukaart tegenwoordig meer licht nodig, en schuift je telefoon bij het lezen steeds verder van je gezicht? Dan vraag je je misschien af: heb ik een leesbril nodig? Hier lees je hoe je ouderdomsverziendheid herkent, wanneer je meestal een leesbril nodig hebt en wanneer een kant-en-klare leesbril volstaat of een leesbril op maat beter past.
Het belangrijkste in het kort
- Ouderdomsverziendheid (presbyopie) is geen ziekte. De ooglens wordt met de jaren minder elastisch, en de meeste mensen merken dat vanaf hun midden veertig.
- Typische signalen zijn dat je tekst steeds verder weghoudt en meer licht nodig hebt. Of je een leesbril nodig hebt en welke sterkte, laat alleen een oogmeting bij de opticien of oogarts zien.
- Een kant-en-klare leesbril heeft in beide glazen dezelfde sterkte. Zijn je ogen verschillend of heb je cilinder (astigmatisme), dan is een leesbril op maat de betere keuze.
- De sterkte die je nodig hebt, neemt meestal toe tot ongeveer je zestigste. Laat je ogen daarom regelmatig meten.
Heb ik een leesbril nodig? Dit zit achter ouderdomsverziendheid
Om dichtbij scherp te zien, moet de ooglens boller worden. Dat heet accommodatie. Met de jaren wordt de lens minder elastisch en lukt scherpstellen dichtbij steeds minder goed. Vakmensen noemen dat ouderdomsverziendheid of presbyopie. Het klinkt als een ziekte, maar het hoort gewoon bij ouder worden en overkomt vroeg of laat bijna iedereen.
Ouderdomsverziendheid is niet hetzelfde als gewone verziendheid (hypermetropie). Daarbij is het oog te kort in verhouding tot zijn brekingskracht, en dat kan al op jonge leeftijd zo zijn. Meer over de achtergrond lees je in ons artikel over presbyopie.
Wanneer heb je een leesbril nodig?
De eerste signalen merk je meestal vanaf je midden veertig, bij sommigen iets eerder en bij anderen later. Wanneer je een leesbril nodig hebt, hangt ook af van hoe je zonder bril in de verte ziet:
- Licht verziend: je merkt ouderdomsverziendheid vaak eerder, omdat je ogen dichtbij al harder moesten werken.
- Licht bijziend: zonder bril kun je dichtbij vaak nog lang goed lezen. Met je bril voor veraf wordt dichtbij zien juist lastig.
- Geen afwijking in de verte: meestal wordt het lezen van kleine letters eerst moeilijk bij weinig licht of ‘s avonds.
De sterkte die je nodig hebt, neemt meestal toe tot ongeveer je zestigste en verandert daarna nog maar weinig. Het is dus normaal dat je in de eerste jaren vaker een nieuwe leesbril nodig hebt. De verandering gaat geleidelijk: wat vandaag nog goed lukt, kan bij je volgende boek al moeite kosten.
Leesbril-test: deze signalen zijn een reden voor een oogmeting
Geen artikel en geen online test kan je met zekerheid zeggen of je een leesbril nodig hebt. Deze dagelijkse waarnemingen zijn wel een goede reden om je ogen te laten meten:
- Je houdt je telefoon, boek of menukaart steeds verder weg om het scherp te zien. Je armen lijken te kort te worden.
- Kleine letters, bijvoorbeeld op bijsluiters, etiketten of kassabonnen, vervagen of lijken te „dansen”.
- Bij weinig licht is lezen veel moeilijker dan vroeger.
- Na een blik in de verte duurt het even voordat je dichtbij weer scherp ziet.
- Een draad in een naald steken, handwerken of kleine schroefjes kosten meer moeite.
Herken je jezelf in een aantal punten, maak dan een afspraak bij een opticien of oogarts. Wazig zien kan ook andere oorzaken hebben, dus deze zelfcheck vervangt geen onderzoek. Verandert je zicht plotseling, ga dan meteen naar je huisarts of de oogarts.
Oogmeting voor een leesbril: opticien of oogarts?
Bij de oogmeting wordt bepaald hoeveel extra sterkte je ogen dichtbij nodig hebben. Die wordt uitgedrukt in dioptrie. De dioptrie is de eenheid voor de brekingskracht van een brillenglas. Een leesbril heeft plusglazen, dus glazen met een positieve dioptrie. Vertel bij de meting op welke afstand je meestal leest of werkt, want daar hangt de juiste sterkte van af.
Een oogmeting kun je laten doen bij de opticien of optometrist. Bij de oogarts wordt daarnaast het oog zelf onderzocht. Of je ook voor veraf een bril nodig hebt, lees je in Wanneer heb je een bril nodig? Zo merk je het.
Welke leesbril heb ik nodig? Kant-en-klaar of op maat
Staat vast dat je een leesbril nodig hebt, dan heb je twee mogelijkheden: een kant-en-klare leesbril of een leesbril op maat. Het verschil zit in de glazen.
| Kenmerk | Kant-en-klare leesbril | Leesbril op maat |
|---|---|---|
| Sterkte | aan beide kanten gelijk, meestal in stappen van 0,5 dioptrie | per oog apart, in fijnere stappen |
| Pupilafstand | het midden van de glazen is afgestemd op een gemiddelde waarde | precies afgestemd op jouw pupilafstand |
| Cilinder (astigmatisme) | wordt niet gecorrigeerd | wordt meegecorrigeerd |
| Geschikt voor | ogen met dezelfde sterkte, af en toe lezen, reservebril | verschillende waarden, lang lezen en werken op korte afstand |
Wanneer is een leesbril op maat beter?
Een kant-en-klare leesbril is handig, maar niet voor iedereen geschikt. De opticien raadt meestal een leesbril op maat aan als
- je ogen een verschillende sterkte hebben,
- je cilinder hebt of al een bril voor veraf draagt,
- je pupilafstand duidelijk afwijkt van het gemiddelde,
- je dagelijks lang leest, achter een beeldscherm werkt of precisiewerk doet,
- je met een kant-en-klare leesbril niet echt scherp of prettig ziet.
Heb je een bril nodig voor zowel veraf als dichtbij, vraag je opticien dan ook naar multifocale glazen of een computerbril. Dan hoef je niet steeds te wisselen.
Goedkope leesbrillen: waar het in een test om draait
Kant-en-klare leesbrillen vind je in de supermarkt, bij de drogist, in budgetwinkels en bij brillenmerken. Een goede testscore heb je weinig aan als de bril niet bij je ogen past. Bij het vergelijken tellen vooral deze punten:
- Sterkte: koop een kant-en-klare leesbril pas als je je waarden kent, en alleen als beide ogen even sterk of bijna even sterk zijn.
- Midden van het glas: kijk door de bril naar een regel tekst. Lijkt die vervormd of onrustig, dan zit het midden van de glazen waarschijnlijk niet voor je pupillen.
- Glazen: zonder strepen en krassen, het liefst met een ontspiegeling.
- Afwerking en pasvorm: stevige scharnieren, rechte poten, de bril glijdt niet van je neus.
- CE-markering: kant-en-klare leesbrillen zijn medische hulpmiddelen en hebben in de EU een CE-markering.
Leesbril: welke sterktes zijn er?
Kant-en-klare leesbrillen zijn er meestal in stappen van 0,5 dioptrie, doorgaans van +1,0 tot +3,0 dioptrie of iets hoger. Bij Edel-Optics vind je kant-en-klare leesbrillen momenteel in de sterktes +1,0, +1,5, +2,0, +2,5 en +3,0, afhankelijk van het model. Glazen op maat zijn er in fijnere stappen en met een verschillende sterkte voor het linker- en rechteroog.
Tabellen die een sterkte per leeftijd geven, zijn alleen een grove richtlijn, want de juiste sterkte hangt af van hoe je in de verte ziet en van je leesafstand. Is je leesbril te sterk, dan moet je de tekst dichterbij houden. Daarom geldt: eerst een oogmeting, dan een leesbril.
Leesbrillen voor dames en heren bij Edel-Optics
Een leesbril is ook een onderdeel van je look. Rechthoekig of rond, met volledig montuur of smal, van kunststof of metaal: kies een vorm die bij je gezicht past. Tips vind je in Welke bril past bij welke gezichtsvorm?
Op onze pagina met leesbrillen vind je momenteel kant-en-klare leesbrillen van Porsche Design, bijvoorbeeld de modellen P8801, P8812 en P8815, en van Polaroid, zoals de PLD 0026/R/BB, PLD 0033/R/BB en PLD 0030/R/C. Welke sterktes en kleuren nu leverbaar zijn, zie je bij elk model. Heb je een leesbril op maat nodig, dan kun je bij veel monturen uit ons assortiment glazen op jouw sterkte meebestellen.
Porsche Design P8801 F D1.00€ 168,00Porsche Design P8801 P D1.00€ 145,55Porsche Design P8801 A D1.00€ 164,44Polaroid PLD 0030/R/C 807/M9 D1.00€ 44,00Polaroid PLD 0028/R/BB 7C5/G6 D1.50€ 36,15Polaroid PLD 0033/R/BB 1ED/G6 D2.50€ 36,15Porsche Design P8801 N D1.00€ 159,00Polaroid PLD 0033/R/BB 807/G6 D2.50€ 36,15Veelgestelde vragen over de leesbril
Kan ik mijn leesbril altijd dragen?
Een leesbril is berekend op dichtbij. In de verte zie je er wazig mee. Daarom zet je hem op om te lezen en weer af, of kijk je over de rand heen, bijvoorbeeld bij een smalle halve leesbril. Wil je een bril die je de hele dag draagt, dan zijn multifocale glazen meestal de betere oplossing. Laat je hierover adviseren door je opticien.
Worden je ogen slechter van een leesbril?
Nee, dat is een veelgehoord misverstand. Ouderdomsverziendheid neemt met de jaren toe, of je nu een leesbril draagt of niet. Heb je na een tijd een sterkere bril nodig, dan ligt dat aan je leeftijd, niet aan de bril.
Lezen zonder bril: zijn er alternatieven?
Ja, bijvoorbeeld contactlenzen voor dichtbij of multifocale contactlenzen, en daarnaast operatieve behandelingen. Of iets daarvan bij jou past, bespreek je het best met je oogarts.
Dit artikel vervangt geen medisch advies.
