Meekleurende glazen zijn binnen helder en worden buiten in de zon vanzelf donker. Je hebt ze als bril op sterkte, als multifocale bril en, zonder sterkte, als meekleurende zonnebril voor sport. Hier lees je hoe meekleurende glazen werken, wat de nadelen zijn en waar je bij het kopen op let.
Het belangrijkste in het kort
- Meekleurende glazen reageren op uv-licht: buiten worden ze donker, binnen weer helder.
- Warmte maakt de kleuring zwakker, kou maakt haar sterker. Achter de voorruit van een auto kleuren de meeste glazen nauwelijks.
- Voor autorijden in de zon en voor heel fel licht op sneeuw of water vervangen ze geen zonnebril.
- Je hebt ze op sterkte, als multifocale glazen en zonder sterkte in sportzonnebrillen.
Wat zijn meekleurende glazen?
Bij een bril met meekleurende glazen passen de glazen zich aan het licht aan: helder op kantoor, licht getint bij bewolking en donker in de zon. Eigenlijk verandert dus niet de bril van kleur, maar de glazen. Opticiens spreken van fotochrome of fototrope glazen; ook de term meekleurende lenzen hoor je vaak. Zo heb je in feite een zonnebril die zich aanpast aan het licht.
Het voordeel: draag je een bril op sterkte, dan hoef je niet steeds naar je zonnebril te wisselen, bijvoorbeeld onderweg naar je werk of bij het sporten in wisselend licht. Het principe werd in de jaren 1960 ontwikkeld door de chemici William H. Armistead en S. Donald Stookey bij de Amerikaanse glasfabrikant Corning.
Hoe werken meekleurende glazen?
De kleuring wordt vooral opgewekt door het uv-licht van de zon. In de glazen zitten lichtgevoelige stoffen die onder uv-straling van structuur veranderen en dan een deel van het zichtbare licht opnemen. Neemt de uv-straling af, dan keren ze terug naar hun oorspronkelijke toestand en wordt het glas weer helder.
- Mineraalglas: ingesloten kristallen van zilverhalogenide (zilverchloride of zilverbromide) maken onder uv-licht zilver vrij, waardoor het glas donkerder wordt – vergelijkbaar met een zwart-witfoto, alleen draait de reactie weer om.
- Kunststof glazen: de meeste brillenglazen zijn tegenwoordig van kunststof. Hier zorgen organische kleurstofmoleculen in het glas of aan het oppervlak voor de kleuring. Onder uv-licht klappen ze om naar een donkere vorm en daarna weer terug.
Hoe snel worden de glazen donker en weer helder?
Donker worden gaat snel: het grootste deel van de kleuring is meestal binnen een minuut bereikt. Weer helder worden duurt langer, vaak een paar minuten. Kom je uit de zon naar binnen, dan blijft er dus even een lichte tint. De precieze waarden hangen af van het type glas.
Waarom kou en warmte de kleuring beïnvloeden
Bij kou worden meekleurende glazen donkerder, maar ze worden langzamer weer helder. Bij hitte blijft de kleuring zwakker, omdat de moleculen sneller terugkeren naar de heldere toestand. Op een hete zomerdag aan het strand worden fototrope glazen daardoor vaak minder donker dan op een zonnige winterdag.
Nadelen van meekleurende glazen: auto, hitte en heel fel licht
Meekleurende glazen zijn goede allrounders, maar vervangen niet elke zonnebril. De belangrijkste grenzen op een rij:
| Situatie | Wat meekleurende glazen doen |
|---|---|
| Binnen, ’s avonds | Helder; sommige glastypes houden een lichte resttint |
| Bewolkte hemel | Lichte tint, omdat ook door wolken uv-licht komt |
| Zon buiten | Duidelijke tint |
| In de auto, achter de voorruit | Weinig of geen tint |
| Grote hitte | Zwakkere tint |
| Kou | Sterkere tint, langzamer weer helder |
| Sneeuw, water, hooggebergte | Vaak niet donker genoeg – een zonnebril is hier beter |
Autorijden: geen vervanging voor een zonnebril
De voorruit houdt het grootste deel van de uv-straling tegen. Daarom blijven de meeste meekleurende glazen in de auto helder of kleuren ze maar licht mee, ook als de zon verblindt. Sommige glastypes reageren ook op een deel van het zichtbare licht en worden achter de voorruit iets donkerder, maar niet zo donker als buiten.
Voor zonnige ritten is een zonnebril – zo nodig op sterkte – dus de betrouwbaardere keuze. Zonnebrillen worden ingedeeld in filtercategorieën 0 tot en met 4; glazen van categorie 4 zijn niet geschikt voor het verkeer. Meer lees je in onze gids over de automobilistenbril.
Sneeuw, water en bergen
Voor heel intens licht op het water, in de sneeuw of in de bergen heb je een zonnebril nodig die daarvoor bedoeld is: meestal categorie 3, op gletsjers en in het hooggebergte categorie 4. Er zijn ook sportzonnebrillen met meekleurende glazen voor de bergen; welke categorieën ze dekken, staat in de productbeschrijving.
Ervaringen met meekleurende glazen: wat je in de praktijk merkt
In het dagelijks gebruik merk je vooral het gemak: één bril voor binnen en buiten. Een paar dingen zijn goed om vooraf te weten:
- Kom je binnen, dan zijn de glazen niet meteen helder. De eerste minuten zie je nog een lichte tint.
- Achter een raam of in de auto merk je weinig van de kleuring.
- In de winter worden de glazen buiten opvallend donker, in de zomerhitte juist minder.
- Ben je vooral binnen, dan heb je weinig aan de kleuring. Dan volstaat een gewone bril.
Meekleurende zonnebril of bril met meekleurende glazen op sterkte?
Met of zonder sterkte: dat hangt af van waarvoor je de glazen gebruikt.
Zonder sterkte: meekleurende zonnebril voor sport
Zonder sterkte vind je meekleurende glazen vooral in sportzonnebrillen die er af fabriek mee zijn uitgerust. Sportmerken zoals Julbo (Reactiv) en uvex (variomatic) hebben zulke glazen in hun assortiment. Bij hardlopen, fietsen of wandelen hoef je dan niet te stoppen om van bril te wisselen als je uit het bos de zon in komt. Meer tips lees je in ons artikel over sportbrillen.
Op sterkte: enkelvoudige en multifocale glazen
Op sterkte kun je meekleurende glazen in de meeste correctiebrillen laten zetten. Dan heb je bril en zonnebril in één. Als multifocale bril is dat extra handig, omdat je geen aparte multifocale zonnebril nodig hebt.
Rij je veel auto of ben je vaak in heel fel licht, dan is een zonnebril op sterkte met een vaste tint een goede aanvulling. Waar je daarbij op let, lees je in ons artikel over zonnebrillen op sterkte.
De beste meekleurende glazen: waar je bij het vergelijken op let
Eén ‘beste’ glas voor iedereen bestaat niet. Welke meekleurende brillenglazen bij je passen, hangt af van je dagelijks leven. Vergelijk vooral deze punten:
- Kleurbereik: hoe helder is het glas binnen en hoe donker wordt het buiten? Glasfabrikanten geven aan hoeveel licht het glas in heldere en in donkere toestand doorlaat.
- Snelheid en temperatuur: hoe snel wordt het glas donker, hoe lang duurt het voordat het weer helder is, en hoeveel zwakker wordt de kleuring bij hitte?
- In de auto: rij je veel, vraag dan naar glazen die ook achter de voorruit iets meekleuren.
- Kleuren: afhankelijk van de glasfabrikant zijn er meerdere kleuren, bijvoorbeeld grijs, bruin of groen. Grijs verandert kleuren het minst, bruin laat contrasten iets krachtiger lijken.
- Uv-filter en ontspiegeling: let op volledige uv-bescherming (UV400), zoals bij goede uv-filterglazen. Een ontspiegeling vermindert storende reflecties op het glas.
Niet verwarren: getinte glazen met een vaste tint blijven altijd even donker, ook binnen.
Een bril met meekleurende glazen bestellen
Bij Edel-Optics kies je eerst je montuur, bestel je het met glazen op sterkte en kies je bij de tint de optie meekleurend en een kleur. De prijs van de meekleurende glazen zie je direct bij de glaskeuze; die hangt af van het type glas en je sterkte.
Populair zijn op dit moment bijvoorbeeld de Ray-Ban Wayfarer Ease (RX4340V), de Ray-Ban Alain (RX7239), de Miu Miu MU 01XV en de Prada PR 16ZV, en voor sport en vrije tijd de Oakley Holbrook RX (OX8156) of de Oakley Crosslink Zero (OX8076). Welke kleuren en glasopties er voor een model zijn, zie je op de productpagina.
Miu Miu MU 01XV VAU1O1€ 161,00
Miu Miu MU 09XV VAU1O1€ 161,00
Miu Miu MU 04UV 1AB1O1€ 161,00
Miu Miu MU 01XV 19P1O1€ 160,61
Ray-Ban RX3928V 2501€ 104,00
Ray-Ban RX3928V 2500€ 104,00
Ray-Ban ALAIN (RX7239 2001)€ 72,14
Miu Miu MU 09XV 16K1O1€ 162,00Veelgestelde vragen over meekleurende glazen
Waarom worden mijn meekleurende glazen niet meer donker?
Vaak ligt het aan de situatie: achter glas, dus in de auto of bij een raam, komt nauwelijks uv-licht aan, en bij hitte blijft de kleuring zwakker. Bovendien neemt het vermogen om te kleuren in de loop van de jaren af. Worden je glazen ook in de zon nauwelijks nog donkerder, laat ze dan nakijken door een opticien.
Werken meekleurende glazen ook als het bewolkt is?
Ja. Een deel van het uv-licht komt door de wolken heen, dus de glazen kleuren ook bij bewolking licht mee.



