Montuur, neusbrug, nylor, panto: bij de opticien en in de webshop kom je veel begrippen tegen die je niet meteen begrijpt. In het eerste deel van onze woordenschat van de opticien leggen we de belangrijkste brillen soorten uit: het montuur, de brilvormen en de delen van een bril. Hoe het verdergaat met glazen, oogafwijkingen en metingen, lees je in Woordenschat opticiens, deel 2.
Het belangrijkste in het kort
- Het montuur houdt de glazen vast. Je onderscheidt volrand, semi-randloos (nylor) en randloos.
- De vorm van een bril, zoals panto, cat eye of piloot, hangt vooral af van de vorm van de glazen.
- Aan de binnenkant van het pootje staan meestal glasbreedte, brugbreedte en pootlengte in millimeters.
- Begrippen over glazen, oogafwijkingen en metingen vind je in deel 2.
Montuur, bril en brillenmodel: de basisbegrippen
In het dagelijks taalgebruik betekenen montuur en brillenmodel hetzelfde: het deel dat de glazen vasthoudt. De bril is het geheel van montuur en glazen. Deze tabel legt de belangrijkste basisbegrippen uit.
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| Montuur (brilmontuur) | Houdt de glazen vast en rust op neus en oren. Monturen bestaan uit metaal, kunststof of een combinatie van beide. Welk materiaal past, hangt af van je voorkeur en van wat je huid verdraagt. |
| Bril op sterkte (correctiebril) | Een bril met glazen in een persoonlijke sterkte die een oogafwijking corrigeren. Daaronder vallen brillen met enkelvoudige glazen, leesbrillen en multifocale of progressieve brillen. |
| Zonnebril | Bril met getinte glazen en uv-filter. Let op de aanduiding UV400 en de CE-markering, meestal aan de binnenkant van het pootje. Zonnebrillen zijn er ook op sterkte. |
| Opticien | Specialist voor brillen en lenzen. Een opticien helpt je bij de keuze van montuur en glazen, meet de sterkte en past de bril aan. |
| Oogarts | Arts die de ogen onderzoekt op aandoeningen. Bij klachten of veranderingen in je zicht is de oogarts het juiste aanspreekpunt. |
Volrand, semi-randloos, randloos en nylor: zo zitten de glazen vast
De opbouw beschrijft hoeveel rand er om het glas zit. Ze bepaalt de uitstraling van een bril. Wie een fijn montuur zoekt, kijkt vaak naar semi-randloze of randloze modellen.
| Opbouw | Zo zit het glas vast | Uitstraling |
|---|---|---|
| Volrand | Het montuur omsluit het glas rondom. | duidelijk zichtbaar, bepaalt het gezicht |
| Semi-randloos (nylor) | Bovenaan houdt een rand het glas vast, onderaan een dun nylondraadje. | licht, accentueert de wenkbrauwlijn |
| Randloos (boorbril) | De glazen zijn geboord, neusbrug en pootjes zitten direct aan het glas. | nauwelijks zichtbaar, heel licht |
Bij een nylorbril ligt een onzichtbaar maar scheurvast nylondraadje in een fijne groef aan de rand van het glas. Het bijzondere is dus niet het materiaal of de vorm, maar de manier waarop de glazen vastzitten. Omdat de bril weinig van het gezicht bedekt, geldt hij als bijzonder geschikt voor smalle gezichten. Een randloze bril heet ook wel montuurloze bril. Meer over de verschillen lees je in Randloze bril: voor- en nadelen, glazen en onderhoud.
Brilvormen en soorten brillen: panto, cat eye, piloot en meer
De naam van een brilvorm komt vooral van de vorm van de glazen. Dit zijn de belangrijkste soorten brillen:
| Vorm | Herkenningspunt | Goed om te weten |
|---|---|---|
| Piloot (aviator) | druppelvormige glazen, fijn montuur, vaak een dubbele neusbrug | Een klassieker onder de zonnebrillen, zowel van metaal als van kunststof. |
| Cat eye | gebogen vorm die doet denken aan een vlinder of kattenogen | Al in de jaren 50 en 60 populair, nu een vintage look. Verkrijgbaar van smal tot oversized. |
| Panto (pantobril) | ronde glazen, bovenaan iets afgeplat, opvallend montuur | Vroeger een symbool voor kunstenaars en intellectuelen, nu een trendy montuur. De ronde vorm maakt hoekige gezichtstrekken zachter. In de webshop vind je pantomodellen bijvoorbeeld van Ray-Ban (RX7159, RX7140), Polo Ralph Lauren (PH2083) en Humphreys. |
| Rond | cirkelronde glazen | Heeft een retro uitstraling, zoals de ronde bril die veel mensen met Harry Potter verbinden. Een voorbeeld is de Ray-Ban Erika (RX7046). |
| Rechthoekig en vierkant | breder dan hoog of ongeveer even hoog als breed, rechte lijnen en hoeken | duidelijke, krachtige uitstraling |
| Ovaal | zacht afgerond, breder dan hoog | zachte, terughoudende uitstraling |
| Trapezium (Wayfarer-vorm) | bovenaan breder dan onderaan | Typisch voor de Wayfarer, in de webshop bijvoorbeeld de Ray-Ban Wayfarer Ease (RX4340V). |
| Browline | krachtige bovenrand langs de wenkbrauwen, onderaan fijn of zonder rand | accentueert de wenkbrauwpartij |
| Monoglas | één doorlopend glas in een schijf- of schildlook | Typisch voor sportbrillen, maar ook een opvallende zonnebril. |
Bijzondere begrippen: two tone en lorgnet
Naast opbouw en vorm zijn er begrippen voor kleurstelling en bijzondere modellen:
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| Two tone | Montuur met een kleurverloop of twee kleuren, ongeacht vorm of grootte. Bij brillen op sterkte zit bovenaan vaak een klassieke kleur, die onderaan overloopt in een meestal doorzichtig gedeelte. Ook bij zonnebrillen bestaan two-tone-modellen, in klassieke kleuren of juist kleurrijk. |
| Lorgnet | Hulpmiddel met een steel dat je voor je ogen houdt. De lorgnet stamt uit de 18e eeuw en was lang een accessoire in opera en theater. Antieke exemplaren zijn vaak versierd en hangen aan een ketting om de hals. Tegenwoordig is het vooral een vintage stuk. |
Delen van een bril: neusbrug, pootjes, scharnier en neuspads
Ook de afzonderlijke delen van een bril hebben vaste namen. Ze helpen je bij productbeschrijvingen en in het gesprek met de opticien.
| Deel | Functie |
|---|---|
| Voorkant | Het voorste deel van het montuur, waarin de glazen zitten. |
| Neusbrug | Verbindt de twee glazen en rust bij kunststof monturen op de neusrug. Voorbeelden zijn de dubbele brug van de pilotenbril en de sleutelgatbrug. |
| Neuspads | Kleine steunen op metalen monturen. Verstelbare neuspads kun je aan je neus aanpassen, zodat de bril recht zit en niet afglijdt. |
| Pootjes (brillenpootjes) | Lopen van de voorkant over de oren. Het uiteinde van het pootje zit achter het oor. |
| Scharnier | Verbindt voorkant en pootje en laat het pootje inklappen. Sommige monturen hebben veerscharnieren. |
De cijfers op het pootje: glasbreedte, brugbreedte, pootlengte
Aan de binnenkant van het pootje staat meestal een reeks cijfers zoals 52 □ 18 140. Die geeft de maat van het montuur in millimeters aan:
- 52: glasbreedte, de breedte van één glas op het breedste punt
- 18: brugbreedte, de afstand tussen de twee glazen
- 140: pootlengte
Daarnaast staan er vaak een modelnummer en een kleurcode. Op zonnebrillen vind je ook de CE-markering en informatie over uv-bescherming. Zoek je een nieuw montuur, ga dan het best uit van de maten van je huidige bril. Of een montuur echt past, controleert de opticien bij het aanpassen. Meetwaarden zoals je sterkte bepalen de opticien of de oogarts.
Welke bril past bij mij?
Een vuistregel: de bril vormt een contrast met je gezichtsvorm. Deze richtlijn helpt bij een eerste keuze:
- Klassiek en tijdloos: piloten- en pantobrillen passen bij veel gezichten.
- Zacht: ronde en ovale glazen maken hoekige gezichtstrekken zachter.
- Met karakter: cat-eyebrillen accentueren de ogen, oversized modellen zijn een statement.
- Sportief: zonnebrillen met monoglas of in een sportmontuur.
Meer houvast geeft onze gids Welke bril past bij welke gezichtsvorm? Alle brilvormen Het best pas je meerdere vormen en laat je je adviseren door de opticien.
Miu Miu MU 01XV VAU1O1€ 161,00Miu Miu MU 09XV VAU1O1€ 161,00Miu Miu MU 01XV 19P1O1€ 160,61Miu Miu MU 04UV 1AB1O1€ 161,00Ray-Ban RX3928V 2500€ 104,00Ray-Ban RX3928V 2501€ 104,00Miu Miu MU 09XV 16K1O1€ 162,00Ray-Ban ALAIN (RX7239 2001)€ 72,14Veelgestelde vragen over de woordenschat van de opticien
Wat is het verschil tussen een bril en een montuur?
Het montuur is het deel dat de glazen vasthoudt. De bril is het geheel van montuur en glazen.
Wat betekent nylor?
Nylor beschrijft hoe de glazen vastzitten: een dun nylondraadje houdt het glas aan de onderkant vast, bovenaan zit meestal een rand. Je spreekt ook van een semi-randloze bril.
Welke soorten brillen zijn er?
Naar opbouw: volrand, semi-randloos en randloos. Naar vorm bijvoorbeeld piloot, cat eye, panto, rond, rechthoekig, ovaal en browline. Naar gebruik: bril op sterkte, leesbril en zonnebril.
Verder met deel 2: glazen, oogafwijkingen en metingen
In Woordenschat opticiens, deel 2 gaat het over de bewerking van brilglazen, over de soorten oogafwijkingen en over de begrippen rond het meten. Heb je vragen over je eigen waarden, dan helpt je opticien of oogarts je verder.
