Monocle en brilstijlen van nu: van monocle tot statement

Van monocle tot statement-bril: brilstijlen van nu

Bijgewerkt 28-10-2026 · 3 min. leestijd

De monocle is een stukje brilgeschiedenis: één glas dat je voor je oog klemde. Tegenwoordig vertellen monturen met hun vorm, kleur en materiaal meer over ons dan welk glas in het oog ook. Hier lees je wat een monocle is, of er in de middeleeuwen al brillen op sterkte bestonden en welke brilstijlen nu de toon zetten. Het hele verhaal vind je in Geschiedenis van de bril.

Het belangrijkste in het kort

Een monocle is één glas voor één oog, dat de spieren rond het oog vasthouden. Rond 1800 was hij in de mode.
Brillen op sterkte bestaan sinds het einde van de 13e eeuw: de eerste waren leesbrillen uit Italië.
Tegenwoordig is de bril een modeaccessoire, van rond tot hoekig, van randloos tot opvallend gekleurd.
Welke stijl past, hangt af van je gezicht, de gelegenheid en je smaak.

Wat is een monocle en hoe draag je hem?

Een monocle is een eenoog-bril: een bril met één glas en zonder pootjes. Je klemt hem tussen wenkbrauw en wang voor je oog, de spieren rond het oog houden hem vast. Vaak hing hij aan een koordje of ketting, zodat hij niet op de grond viel. Waarom een monocle in plaats van een bril? Hij was snel in te zetten en weer te laten vallen, en volstond als maar één oog hulp nodig had. Bovendien gold hij als deftig: rond 1800 raakten brillen met één glas in de mode.

Monocle op sterkte

Ja, een monocle kan een sterkteglas hebben. Hij corrigeert alleen het oog waarvoor hij zit; wie beide ogen wil corrigeren, kiest beter een bril. Wat er mogelijk is met een monocle op sterkte, kan een opticien je vertellen. Tegenwoordig is de monocle in het dagelijks leven zeldzaam.

Lorgnet en pince-nez: de bril op een stokje

Met twee glazen heet het geen monocle meer. Een lorgnet is een bril op een steel, ook wel bril op stokje genoemd. Een pince-nez of knijpbril klemt met een veertje op de neus en heeft geen pootjes.

Wanneer is de bril uitgevonden? De eerste bril

In de middeleeuwen lazen monniken met leesstenen. De eerste bril ontstond eind 13e eeuw in Italië, de geboorteplaats van de bril: twee gevatte glazen waarmee mensen die dichtbij niet meer scherp zagen weer konden lezen. Een bril op sterkte dus, van het begin af aan, maar alleen voor dichtbij. Glazen voor bijzienden kwamen later, waarschijnlijk in de 15e eeuw. Wie de bril heeft uitgevonden, is niet overgeleverd.

Brilstijlen nu: van klassiek tot statement

Van hulpmiddel werd de bril een accessoire. Je vindt nu monturen in bijna elke vorm, kleur en materiaal. Zelfs de ouderwetse bril is terug als retrolook: wie de sfeer van het ziekenfondsbrilletje van vroeger zoekt, kijkt naar eenvoudige ronde of ovale monturen. Deze stijlen bepalen het straatbeeld:

Stijl	Karakter
Rond en panto	Zacht en klassiek, met een vleugje retro
Hoekig en rechthoekig	Helder, zakelijk en geschikt voor elke dag
Cat-eye	Naar boven lopende buitenhoeken, nadrukkelijk vrouwelijk
Piloot	Meestal metaal met druppelvormige glazen, relaxed
Oversize	Grote glazen, een retrolook met veel présence
Randloos	Licht en ingetogen, een understatement
Hoorn en tortoise	Warme marmering, krachtig en klassiek
Gekleurd en transparant	Zet bewust een accent

Een statement hoeft niet luid te zijn. Het gaat erom dat de bril bij je gezicht en je dagelijks leven past. Meer over vorm lees je in Welke bril past bij welke gezichtsvorm?. Veel mensen dragen meerdere brillen en wisselen per gelegenheid.

Op dit moment gevraagd zijn bijvoorbeeld de Ray-Ban Wayfarer Ease (RX4340V), de Miu Miu MU 01XV, de Prada PR 16ZV en de Oakley Holbrook RX (OX8156).

Ontdek actuele brillen